9 bản giao hưởng của BEETHOVEN chuyển soạn cho piano

9 bản giao hưởng của BEETHOVEN chuyển soạn cho piano

Nhạc sĩ thiên tài Beethoven viết 9 bản giao hưởng vĩ đại nhất của nhân loại trong vòng 24 năm (1800-1823). Chuyển thể toàn bộ 9 bản giao hưởng lớn này sang solo piano là một mong ước lớn lao của nhà soạn nhạc Hungary Franz Liszt. Cũng phải mất đến 23 năm Liszt mới hoàn thành bộ chuyển soạn 9 bản giao hưởng này. Năm 1840 lần đầu tiên tại Pháp chuyển soạn của 2 bản giao hưởng số 5 và số 6 “Neue Liszt-Ausgabe”.
Trong lời giới thiệu ấn phẩm lần đầu ra mắt năm 1840, Liszt viết: “9 bản giao hưởng của Beethoven sẽ là những kiệt tác âm nhạc vĩ đại nhất. Với bất cứ những ai muốn sáng tạo nghệ thuật, hay ham hiểu biết thì việc suy ngẫm, thưởng thức và học hỏi những kiệt tác này là việc nên làm. Từng nốt nhạc, từng chương nhạc đều có vị trí hoàn hảo không thể khác được. Việc sắp xếp các tổng phổ cho cây đàn piano thay thế trong bản giao hưởng không phải là một việc sáng tác, và càng không có nhiều giá trị. Nhưng cho dù một dịch giả tồi nhất cũng có thể nói lên phần nào cái thiên tài của Michelangelo hay Shakespears. Việc chuyển soạn một giao hưởng sang piano trong khi vẫn giữ được tinh thần cốt lõi của tác phẩm nhưng bằng một ngôn ngữ thể hiện khác, giúp ta nhìn nhận từ nhiều khía cạnh một kiệt tác của một thiên tài”.
Việc chuyển soạn 9 bản giao hưởng này (giữ nguyên độ dài) Liszt thực hiện không theo thứ tự mà vào nhiều giai đoạn khác nhau. Bản giao hưởng số 1 cung đô trưởng Op.21 mà Beethoven viết năm 1800 để tưởng nhớ Nam tước Van Swieten được Liszt chuyển soạn trước khi chuyển bản số 9 (1850). Bản giao hưởng số 2 được Beethoven hoàn thành vào năm 1802 để tưởng nhớ Hoàng tử Lichnowsky. Sau đó chính ông thực hiện bản chuyển soạn cho piano, violin và cello vào năm 1805. Chuyển soạn của Liszt cho piano được đề tặng Bá tước Bulow cùng với giao hưởng số 4 và số 8 vào năm 1863, ngay trước khi kết thúc trọn bộ chuyển soạn này. Chương 2 của bản giao hưởng “Eroica” số 3 được chuyển soạn xong vào năm 1841 nhưng cho đến tận năm 1863 Liszt mới hoàn thành nốt các chương còn lại. Giao hưởng số 7 được chuyển soạn xong vào cuối năm 1843.
Vào năm 1851 Liszt bắt tay vào chuyển soạn cho bản giao hưởng số 9 tại Rome, ông cho rằng đây là bản giao hưởng khó nhất và phức tạp nhất vì 2 chương cuối có xuất hiện dàn đồng ca. Bởi thế ông đã chuyển soạn cho 2 cây piano (4 tay). Không hài lòng với bản này, đến năm 1863 ông đưa ra bản chuyển soạn cho giao hưởng số 9 chỉ với 1 cây đàn piano. Và cũng chính năm 1863 Liszt hoàn thành và cho xuất bản toàn bộ 9 bản tổng phổ chuyển soạn vĩ đại này.
Trong lịch sử ghi âm chỉ có 2 người thể hiện được trọn bộ 9 bản giao hưởng này. Vào năm 1963 pianist người Hungary M.Gormic đã thu trên đĩa nhựa cùng với hãngQualiton “complete” này nhân kỷ niệm 100 năm ngày ra đời của “The Transcription From Liszt”. Cho đến tận gần đây Leslie Howard (người Australia) mới thu được trọn bộ 9 bản giao hưởng này. Lý do của chuyện này có lẽ chỉ là vì trọn bộ 9 bản giao hưởng này quá dài (tới 357 phút) và quá khó. Leslie Howard sinh ra tại Australia, sớm thành đạt với “vai” một tay pianist, nhà soạn nhạc, nhà nghiên cứu âm nhạc và nhạc trưởng ngay khi còn đang học tại Italia và London (ông đến London từ năm 1972 và hiện mang cả 2 quốc tịch Anh và Australia). Ông sớm được cả thế giới biết đến khi thực hiện những chương trình biểu diễn các piano concerto với các dàn nhạc lớn danh tiếng, đôi lúc vừa chơi piano vừa chỉ huy dàn nhạc tại Anh, Mỹ, lục địa Âu châu và Australia. Ông từng tham gia biểu diễn chung với nhiều nghệ sĩ nổi tiếng khác như: Benny Goldmen, Barry Tuckwell, Steven Isserlis, Norbert Brainin, Martin Lovett. Howard tham gia diễn cùng nhóm tứ tấu nổi tiếng Britten Quartet và The Endelion Quartet.
Leslie Howard còn là tác giả của nhiều giao hưởng, opera, nhạc thính phòng và ca khúc đương đại. Đặc biệt ông còn là tác giả của nhiều bản tổng phổ nổi tiếng như Musical Offering của Bach (Ông hoàn thành và trình diễn lần đầu tiên tại Phần Lan năm 1990), bản tứ tấu của Mozart K464a, bản Valse Mephisto của Liszt, piano sonata cung pha thứ của Tchaikovsky và nhiều tuyệt tác của các tác giả kinh điển.
Từ năm 1985 ông ký hợp đồng thu thanh với hãng Hyperion trong vòng 15 năm để thực hiện 70 CD gồm toàn bộ các tác phẩm của Liszt trong đó có 9 bản chuyển soạn giao hưởng này. Ông đã đoạt được 3 giải thưởng lớn của “Hiệp hội ghi âm Quốc tế”. Leslie Howard hiện là Chủ tịch hiệp hội “The British Liszt Society”./.
 
Top